Motivatie speelt een erg belangrijke rol bij het bereiken van resultaten met sporten. Of je nu herstellende bent van een blessure of gewoon je gezondheid wil verbeteren en fitter wil worden, motivatie is de sleutel tot succes! Om gemotiveerd te blijven bij het sporten is het handig om te weten hoe motivatie werkt. Om te beginnen kennen we twee typen motivatie.
Interne motivatie
Dit type motivatie komt voort uit intrinsieke redenen. Zo kan het zijn dat een persoon vanaf jonge leeftijd al een passie heeft ontwikkeld voor volleybal en hier erg veel plezier aan beleefd. Daardoor zal deze persoon gemotiveerd zijn om de sport te beoefenen, maar ook voldoening en persoonlijke ontwikkeling kunnen krachtige interne motivatoren zijn. Iemand kan gemotiveerd zijn om zijn uithoudingsvermogen te verbeteren en veel voldoening halen uit het verbreken van persoonlijke hardlooprecords. Ook mensen die gezondheid als interne motivatie gebruiken, kunnen hier voldoening uit halen, omdat ze weten dat bijvoorbeeld krachttraining veel gezondheidsvoordelen biedt. Dit kan dan een sterke motivatie zijn om ermee door te gaan.
Externe motivatie
Ook is er externe motivatie. Dit type komt voort uit factoren die buiten jezelf liggen, zoals bijvoorbeeld: het ontvangen van complimenten over je sportprestaties of de drang om er goed uit te zien op het strand deze zomer. Hoewel een externe motivatie effectief kan zijn op de korte termijn is het vaak minder duurzaam dan een intrinsieke motivatie. Daarover gaat de volgende alinea.
Als het gaat om het verbeteren van je gezondheid, is het belangrijk om je te richten op leefstijlveranderingen in plaats van directe resultaten. Vaak zijn mensen eerder geneigd om zich te focussen op het cijfer op de weegschaal, het aantal kilo’s dat we kunnen wegdrukken of de tijd waarin we een afstand afleggen. Verandering op de lange termijn komt echter voort uit het aanpassen van je dagelijkse gewoonte en de manier waarop je je gedraagt.
Raak niet ontmoedigt
Door je te focussen op resultaat bestaat de kans dat je ontmoedigt raakt. Als jij drie maanden fanatiek hebt gesport en gezond hebt gegeten, maar geen gewicht bent kwijtgeraakt op de weegschaal kan dit demotiverend werken met de kans dat je weer terugvalt in je oude patroon, terwijl dit puur bekeken is vanuit resultaat. Als je het proces bekijkt: je bent al drie maanden bezig met het verbeteren van een gezonde leefstijl! Probeer te genieten van dit proces. Vier kleine overwinningen, zoals het feit dat je bent gaan sporten ondanks vermoeidheid, in plaats van je te focussen op hoeveel je weegt. Deze verandering van mindset helpt je gemotiveerd te blijven op de langere termijn.
Algehele gezondheid
Daarnaast is het belangrijk om te erkennen dat gezondheid veel meer omvat dan alleen het zetten van records of hoe je eruitziet. Het gaat er ook om hoe je je van binnen voelt. Door duurzaam te sporten merk je beetje bij beetje verandering in je mentale gezondheid, je energieniveau en algehele fitheid. Regelmatige lichaamsbeweging kan helpen om stress te verminderen, de kwaliteit van je slaap te verbeteren en heeft een positieve invloed op je stemming. Door een gezonde leefstijl, waar sporten een essentieel onderdeel van uitmaakt, verhoog je je algehele kwaliteit van leven. Het ontwikkelen en volhouden van zo’n leefstijl vraagt bij veel mensen wel om een verandering in gedrag.
Motivatieverlies bij sporten gaat om gedragsverandering. We willen vaker kiezen voor een wandeling of een bezoek aan de sportschool in plaats van het kijken van een serie met een zak chips op de bank. Hierdoor is het belangrijk om te snappen hoe we deze verandering in gedrag kunnen volhouden en hoe ons brein hierin werkt. Als het gaat om het nemen van beslissingen werkt ons brein vanuit twee systemen:
Systeem 1 is verantwoordelijk voor automatische en routinematige handelingen, zoals je kleding aantrekken, koffiezetten en het fietsen naar je werk.
Systeem 2 wordt gebruikt bij het maken van bewuste keuzes, zoals het plannen van een weekendje weg, het oplossen van een moeilijke som of het leren van een nieuwe vaardigheid.
Hierin is het van belang om de beide systemen in jouw voordeel te gebruiken:
Maak gebruik van systeem 1:
Maak gebruik van systeem 2:
Consistentie
Om systeem 1 in ons voordeel te laten werken is het belangrijk om te beginnen met kleine en vooral haalbare veranderingen die je gemakkelijk kunt herhalen. Vooral herhalingen maken het voor ons snelle systeem 1 makkelijker om nieuwe gedragingen te automatiseren zoals regelmatig sporten. Herhaling is dus de sleutel tot succes. Hoe vaker je bepaald gedrag herhaalt, hoe eerder het deel uitmaakt van onze dagelijkse routine. ‘’De beslissing om je tanden te poetsen kost je weinig energie omdat deze beslissing over het algemeen met ons snelle systeem 1 gemaakt wordt.’’
Het invoeren van nieuwe gewoonten vergt wel tijd en doorzettingsvermogen. Gemiddeld duurt het ruim twee maanden voor je iets vanuit systeem 2 over kunt brengen naar systeem 1. Het is van cruciaal belang om in de beginfase consistent te blijven en nooit twee keer achter elkaar over te slaan, dan ben je terug bij af. Herinner jezelf eraan dat iedere kleine inspanning bijdraagt aan je gezondheid. Jouw gezondere, fittere leven begint nu!
Borges, J. C., de Oliveira Filho, G. G., de Lira, C. A. B., da Silva, R. A. D., Alves, E. S., Benvenutti, M. J., & Pereira Rosa, J. P. (2021). Motivation levels and goals for the practice of physical exercise in five different modalities: A correspondence analysis. Frontiers in Psychology.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry
Lally, P., van Jaarsveld, C. H. M., Potts, H. W. W., & Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology
Nielsen, G., Wikman, J. M., Jensen, C. J., Schmidt, J. F., Gliemann, L., & Andersen, T. R. (2014). Health promotion: The impact of beliefs of health benefits, social relations and enjoyment on exercise continuation. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports
